Metin Oktay

Metin Oktay — Tərcümeyi-hal

Metin Oktay (2 fevral 1936, Karşıyaka — 13 sentyabr 1991, İstanbul) türk milli futbolçusu və baş məşqçisi olmuşdur. Qolçuluğu və qazandığı qol krallıqları sayəsində "Taxtsız Kral" ləqəbi ilə də tanınır.

Futbol karyerasına 1952-ci ildə İzmirin yerli komandalarından Damlacıksporda başlamışdır. 1953-1954 mövsümündə Yün Mensucatda oynadıqdan sonra 1954-55 mövsümü öncəsi İzmirspora transfer olaraq peşəkar karyerasına başlamışdır. Buradakı yeganə mövsümündə İzmir Peşəkar Liqasının çempionluğunu və qol krallığını qazanmışdır. 1955-ci ildə Qalatasarayla razılaşmışdır. 1955-56 və 1957-58 mövsümlərində İstanbul Peşəkar Liqasının çempionluqlarını yaşayarkən, liqada vurduğu qollarla üç mövsüm ardıcıl qol kralı olmuşdur. 1959-cu ildə yaradılan Milli Liqada da qol krallıqlarını davam etdirmiş və liqanın ilk üç mövsümündə qol kralı ünvanını qorumuşdur. 1961-ci ildə Seriya A-da mübarizə aparan Palermo ilə müqavilə imzalamışdır. Burada bir mövsümə yaxın oynadıqdan sonra növbəti il Qalatasaraya qayıtmışdır. Sarı-qırmızılı komandadakı ikinci dövründə üç liqa, dörd Türkiyə Kuboku və iki Prezident Kuboku çempionluğu qazanmışdır. Digər tərəfdən 1962-63, 1964-65 və 1968-69 mövsümlərində daha üç qol krallığı əldə etmişdir. 1962-63 mövsümündə vurduğu 38 qol onu Süper Liqa tarixinin bir mövsümdə ən çox qol vuran futbolçusu etsə də, bu rekord 1987-88 mövsümündə 39 qol vuran Tanju Çolak tərəfindən qırılmış, 1996-97 mövsümündə isə Hakan Şükür tərəfindən təkrarlanmışdır. Ancaq o mövsüm liqada oyun başına 1,46 qol ortalaması ilə liqa tarixinin bir mövsümdəki ən məhsuldar qolçusu olmuşdur. Qalatasaray forması ilə cəmi 324 liqa oyununa çıxan Oktay, vurduğu 294 qolla həm Qalatasarayın, həm də türk futbolunun ən çox qol vuran futbolçuları arasına daxil olmuşdur.

İlk dəfə 1955-ci ildə geydiyi Türkiyə milli futbol komandası forması altında 36 oyuna çıxmış və 19 qol vurmağa nail olmuşdur. Oktay milli komanda tarixində ən çox qol vuran yeddinci, oyun başına vurulan qol faizinə görə isə ən yaxşı üçüncü futbolçu mövqeyindədir.

Futbolçuluq karyerasını bitirdikdən dərhal sonra, 1969-70 mövsümündə Qalatasarayın baş məşqçisi Tomislav Kaloperoviçin köməkçiliyinə gətirilmişdir; lakin mövsümün sonunda komandanın baş məşqçisi dəyişdirildikdə vəzifəsindən ayrılmışdır. 1972-73 mövsümünün əvvəlində, bu dəfə Bursasporun baş məşqçiliyini edən Kaloperoviçin köməkçisi olmuşdur. Mövsümün ortasında Kaloperoviçin vəzifədən ayrılması ilə Bursasporun baş məşqçiliyinə gətirilmiş və 1973-cü ilin sonuna qədər vəzifəsini davam etdirmişdir. Bundan sonra isə Qalatasarayda rəhbərlik etmiş və müxtəlif qəzetlərdə idman jurnalisti kimi çalışmışdır. 13 sentyabr 1991-ci ildə Bosfor Körpüsü çıxışında baş verən yol-nəqliyyat qəzası nəticəsində 55 yaşında vəfat etmişdir.