Fuat Uzkınay

Fuat Uzkınay Kimdir?

Asıl adı Ali Fuat Uzkınay olan Fuat Uzkınay, 1888'de İstanbul'un Üsküdar semtinde doğmuş, Türk sinema tarihinin öncü ismidir. İstanbul Lisesi'nin ardından İstanbul Darülfünunu'nda fizik ve kimya dersleri alan Uzkınay, okul müdürlüğü yaptığı yıllarda sinemaya ilgi duymaya başlamış; Osmanlı'ya sinemayı tanıtan Sigmund Weinberg'den projeksiyon makinesi kullanmayı öğrenerek 19 Mart 1914'te açılan ilk Türk sermayeli sinema salonunun kurulmasına öncülük etmiştir.

Birinci Dünya Savaşı'nda yedek subay olarak orduda görev yapan Uzkınay, 14 Kasım 1914'te Ayastefanos'taki Rus Abidesi'nin yıkılışını kameraya alarak Türk sinemasının ilk yerli filmini çekmiştir; bu film Türk sinema tarihinin başlangıcı kabul edilir. 1915'te Enver Paşa'nın emriyle kurulan Merkez Ordu Sinema Dairesi'nde önce Sigmund Weinberg'in yardımcısı, ardından dairenin sorumlusu olmuştur.

Almanya'da film yapımcılığı eğitimi alan Uzkınay, 1918'de 'Himmet Ağa'nın İzdivacı' filmini tamamlayarak Türk sinemasının ilk kurmaca uzun filmine imza atmıştır. 1954'te ordudan emekli olan sanatçı, 29 Mart 1956'da İstanbul'daki evinde hayatını kaybetmiştir.