Orhan Kemal

Orhan Kemal Kimdir?

Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan Orhan Kemal, 15 Eylül 1914'te Ceyhan'da (Adana) doğdu. Muhalif siyasetçi Abdülkadir Kemali Öğütçü'nün oğlu olan yazar, çocukluk yıllarının bir bölümünü babasıyla birlikte Suriye ve Lübnan'da sürgünde geçirmiş, 1932'de on sekiz yaşındayken Adana'ya dönerek dokumacı ve fabrika kâtibi olarak çalışmaya başlamıştır.

Askerliğinin son döneminde Türk Ceza Kanunu'nun 94. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle beş yıl hapis cezasına çarptırılan Orhan Kemal, çeşitli cezaevlerinde yattığı bu süreçte tanıştığı Nazım Hikmet'in ondaki yazarlık yeteneğini fark edip onu öykü yazmaya yönlendirmesiyle edebiyata yönelmiştir. İlk öykü kitabı Ekmek Kavgası (1949) ve "Küçük Adamın Notları" başlığı altında yayımladığı öz yaşam öyküsü roman dizisiyle tanınan yazarın edebi kariyeri 1960'lı yıllarda zirveye ulaşmıştır. Adana'daki toprak ve fabrika işçilerinin, İstanbul'daki gecekondu mahallelerinin dünyasını anlattığı Murtaza, Hanımın Çiftliği ve 72. Koğuş gibi eserleri başyapıtları arasında sayılır; yirmiyi aşkın romanının yanı sıra çok sayıda öykü, oyun ve senaryoya imza atmış, eserlerinin birçoğu sinema ve televizyona uyarlanmıştır.

2 Haziran 1970'te Sofya'da hayatını kaybeden Orhan Kemal, gençliğinde Adanaspor forması giyecek kadar futbolla da ilgilenmiş ve "Golcü Raşit" lakabıyla anılmıştır. Adını taşıyan Orhan Kemal Roman Armağanı 1972'den bu yana her yıl verilmeye devam etmekte, 2026'da 55'incisi Ahmet Büke'ye "Kırmızı Buğday" adlı romanıyla takdim edilmiştir.