Refik Kemal Arduman

Refik Kemal Arduman — Tərcümeyi-hal

Refik Kemal Arduman Türk kinosunun ilk illərindən 1970-ci illərin ortalarına qədər pərdədə yer almış, İstanbul Şəhər Teatrının ilk aktyorları arasında olmuş və aktyorluğa rejissorluq, ssenaristlik, bir dəfə də prodüserlik əlavə etmiş sənətkardır. Eyni zamanda Turgut Özatay, Ediz Hun və Nevin Akkaya kimi adları kinoya qazandıran şəxs kimi xatırlanır.

İstanbulda doğulmuş Arduman Galatasaray Lisesini bitirdikdən sonra mühəndislik oxumaq üçün Almaniyaya getdi; orada Ufa kinostudiyalarında statistlik edərkən kinoya yönəldi. Vətənə qayıdanda 1922-ci ildə opereta səhnəsinə çıxdı və həmin il Boğaziçi Esrarı kimi filmlərdə rol almağa başladı; Ateşten Gömlek filminin 1923-cü il versiyasında da oynadı. 1926-cı ildə İstanbul Şəhər Teatrının heyətinə daxil oldu. 1940-cı illər onun üçün çoxcəhətli dövr oldu: 1942-ci ildə Duvaksız Gelin və Kerem ile Aslı ssenarilərini yazdı, 1945-ci ildə Köroğlu ilə rejissorluğa başladı, ardınca Büyük İtiraf, Kahraman Denizciler və Büyük Günah filmlərini çəkdi.

Aktyorluğu heç vaxt buraxmadı: Akasya Palas, Akdeniz Korsanları, Barbaros Hayreddin Paşa və Allaha Ismarladık kimi 1940 və 1950-ci illər ətrafında çəkilən filmlərdə yer aldı, Allaha Ismarladık filmində General Thomsonu canlandırdı. Şəhər Teatrından 1958-ci ildə təqaüdə çıxan ilk sənətkar oldu; kino aktyorluğunu 1975-ci ilə qədər davam etdirdi. 11 iyul 1981-ci ildə İstanbulda vəfat etdi.