Muhsin Ertuğrul

Muhsin Ertuğrul Kimdir?

Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatrosunu batılı anlamda kuran, aynı zamanda 1922-1939 arasında ülkede film çeken neredeyse tek isim olarak erken Türk sinemasının da mimarı sayılan sanatçıdır. Tefeyyüz Mektebi'nde tiyatroya ilgi duyup 1909'da Burhanettin Tiyatrosu'nda sahneye çıktı; ailesinin tepkisiyle evden ayrılıp 1911'de Paris'e gitti, dönüşünde karıştığı bir siyasi olay yüzünden sınır dışı edilerek yeniden Fransa'ya döndü. 1912'de İstanbul'a yerleşince Shakespeare'in Hamlet'ini ülkede ilk kez sahneledi ve başrolü kendisi oynadı.

I. Dünya Savaşı yıllarında Berlin'e giderek kendi film şirketini kurdu, 1925'te tiyatrosu kapanınca Sovyetler Birliği'ne geçip Nâzım Hikmet'e katıldı ve Stanislavski ile Meyerhold'un çalışmalarını izledi. 1927'den 1949'a dek Darülbedayi'nin sanat yönetmenliğini üstlenerek kurumu bir şehir tiyatrosuna dönüştürdü; 1928'de kurduğu İpek Film'de yönettiği İstanbul Sokaklarında ve Bir Millet Uyanıyor ile ilk sesli Türk filmlerini çekti.

Ateşten Gömlek'te başrolü oynayan Neyyire Neyir'le 1929'da evlendi, eşinin 1943'teki ölümünün ardından 1950'de oyuncu Handan Uran'la evlendi. Kariyerinde Goethe Sanat ve Bilim Madalyası'nı kazandı; ayrıca Cumhurbaşkanlığı'nın verdiği Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görüldü. Ege Üniversitesi'nden fahri doktora aldığı törenin ardından İzmir'de kalp krizinden öldü. Bugün İstanbul'da iki, Ankara'da bir sahne onun adını taşımaktadır.