Türk Pasaportu

Türk Pasaportu

Film · 2011 · 6 kişi

Türk Pasaportu, 91 dakika süren ve 2011'de çekilen bir Türk belgesel-dram filmi. Konusu, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Avrupa'nın değişik ülkelerindeki Türk konsolosluklarında çalışan diplomatların Yahudileri soykırımdan kurtardığı yönündeki anlatıdır. Film, Mayıs 2011'de Cannes'da ilk kez seyirciyle buluştu, orada "Türklerin Schindler'i" benzetmesiyle anıldı ve "mutlu sonla biten tek Holokost filmi" sloganıyla tanıtıldı. Ekim 2011'de vizyona girdi; Adana Altın Koza Film Festivali'nin ulusal yarışma seçkisinde yer aldı, 2012'de de European Independent Film Festival'de Avrupa belgeseli kategorisinde yarıştı.

Hikâye, toplama kamplarından ya da kamplara giden trenlerden kurtarılan Yahudilerin Türk diplomatların girişimiyle vatandaşlığa alınıp pasaport sahibi yapılmasını ve böylece Türkiye'ye gönderilmesini izler. Anlatımın omurgasını, o dönemi yaşayan diplomatların ve kurtulanların kendi sözleri oluşturur; bunlar yazılı ve görsel tarih belgeleriyle desteklenir. Nazi işgali altındaki Fransa'da Türk vatandaşı Yahudileri korumaya uğraşan Necdet Kent ile bir avuç meslektaşının çabası öne çıkan bölümlerden biridir. Kadroda Altan Gördüm, Eylem Demir ve Batur Belirdi yer alır.

Reklam sektöründen tanınan yönetmen Burak Cem Arlıel, projeyi yaklaşık iki yıllık bir çalışmayla tamamladı; yapım süreci 2007'ye uzanıyor. Senaryoyu Deniz Yeşilgün ile Gökhan Zincir yazdı, filmi Interfilm Istanbul üretti. Tarihsel doğruluğu ise tartışmalı: Marc David Baer filmi "propaganda filmi" olarak niteler, Uğur Ümit Üngör da kurtarma anlatılarının manipülasyona ve çarpıtmaya dayandığını savunur.

YönetmenMete Akkuş, Burak Arlıel
Yapım ŞirketiInterfilm Istanbul
Türk Pasaportu Türk Pasaportu

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Altan Gördüm Altan Gördüm Oyuncu · 67 yaşında Doğukan Polat Doğukan Polat Oyuncu · 36 yaşında Anthony McKinley Albert Barbouth Cosma Constantin Eylem Demir

Farklı gözlerle

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Türk Pasaportu, İkinci Dünya Savaşı'nda Türk diplomatlarının Yahudileri kurtardığı anlatısını tanıklıklar ve belgelerle aktarıyor; Nazi işgali altındaki Fransa'da Necdet Kent ile meslektaşlarının çabası bu anlatının merkezinde. Ancak filmin tarihsel doğruluğu tartışmalı: Marc David Baer onu propaganda filmi olarak niteliyor, Uğur Ümit Üngör da kurtarma anlatılarının manipülasyona ve çarpıtmaya dayandığını savunuyor. Bu tartışma filmi değersiz kılmıyor ama nasıl izleneceğini belirliyor. Belgesel, bir toplumun kendi geçmişini nasıl anlatmak istediğine dair ilginç bir örnek; ne kadarının tarihsel gerçek, ne kadarının anlatı tercihi olduğunu ayırmak için başka kaynaklarla birlikte okunmalı.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Filmin en güçlü malzemesi, o dönemi yaşamış diplomatların ve kurtulanların kendi sözleri; tanıklık, belgesel sinemanın en sağlam dayanaklarından biridir. Sorun, bu malzemenin hangi çerçeveye yerleştirildiğinde başlıyor. 'Mutlu sonla biten tek Holokost filmi' sloganı ve 'Türklerin Schindler'i' benzetmesi, filmin kendini mesafeli bir tarih belgeseli olmaktan çok duygusal bir kahramanlık anlatısı olarak konumlandırdığını gösteriyor. Belgesel-dram biçiminde oyuncularla kurulan bölümler de bu çerçeveyi güçlendiriyor. Holokost gibi bir konuda böyle bir paketleme, tanıklıkların kendi ağırlığını gölgeleme riski taşır; bence film, sesini kurtulanlara daha çok bırakan, daha sorgulayıcı bir kurguyla çok daha ikna edici olurdu.

Aile İzleyicisi Evde herkesle birlikte izlenebilir mi diye bakan, mizaha ve duyguya önem veren bir bakış.

Konu Holokost, yani çok ağır bir dönem; ama film kurtarılan insanların hikâyesine odaklanıyor. Bu yüzden lise çağındaki gençlerle izlenebilir, küçük çocuklar için ise uygun değil. Tanıklıklara dayalı bir belgesel-dram olduğu için tempo sakin, dikkat ve sabır istiyor. Gençlerle izlenecekse, sonrasında dönemi ve filmin tartışmalı yanlarını birlikte konuşmak iyi olur.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar