Cemal Reşit Rey

Cemal Reşit Rey — Biografija

Cemal Reşit Rey jedan je od članova Turske petorke (Türk Beşleri), prve generacije kompozitora Republike, i jedno od imena koja su široj publici približila ideju polifonije u Turskoj. Pamti se po opereti Lüküs Hayat, po pjesmi Onuncu Yıl Marşı i po osnivanju Istanbulskog gradskog orkestra, koji se preobrazio u Istanbulski državni simfonijski orkestar; njegovo ime danas živi u koncertnoj dvorani Cemal Reşit Rey u Istanbulu.

Odrastao je u porodici bliskoj osmanskoj birokratiji; u djetinjstvu su se preselili u Pariz, zatim u Ženevu. Kad ga je Gabriel Fauré primijetio i uputio na Marguerite Long, učio je klavir, studirao je na Ženevskom konzervatoriju, a u Parizu je kod Raoula Laparre učio kompoziciju, a kod Henrija Defossea dirigiranje orkestrom. Po povratku u Tursku počeo je predavati u Darülelhanu (kasnije Istanbulski gradski konzervatorij); gudački sastav koji je osnovao 1934. postao je jezgro gradskog orkestra i do 1968. bio mu je dirigent.

Njegovo komponovanje išlo je kroz faze: prvo francuske pjesme, poslije 1926. djela utemeljena na narodnoj melodiji kao što su Bebek Efsanesi i Karagöz, a zatim od 1930-ih operete kao što su Üç Saat, Deli Dolu i Lüküs Hayat, za koje je libreto pisao njegov stariji brat Ekrem Reşit Rey. Uz to ima dvije simfonije, koncerte i opere kao što su Sultan Cem i Çelebi. Godine 1981. dobio je titulu Državnog umjetnika, a umro je 1985. u Istanbulu.