Cemal Reşit Rey

Cemal Reşit Rey Kimdir?

Cemal Reşit Rey, Cumhuriyet'in ilk kuşak bestecileri olan Türk Beşleri'nden biri ve Türkiye'de çokseslilik fikrini geniş kitlelere sevdiren isimlerden. Lüküs Hayat operetiyle, Onuncu Yıl Marşıyla ve İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası'na dönüşen İstanbul Şehir Orkestrası'nı kurmasıyla hatırlanır; adı bugün İstanbul'daki Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda yaşıyor.

Osmanlı bürokrasisine yakın bir ailede büyüdü; çocukluğunda Paris'e, sonra Cenevre'ye taşındılar. Gabriel Fauré'nin onu fark edip Marguerite Long'a yönlendirmesiyle piyano çalıştı, Cenevre Konservatuvarı'nda okudu, Paris'te Raoul Laparra'dan kompozisyon, Henri Defosse'den orkestra şefliği aldı. Türkiye'ye dönünce Darülelhan'da (sonraki İstanbul Belediye Konservatuvarı) öğretmenliğe başladı; 1934'te kurduğu yaylı sazlar grubu şehir orkestrasının çekirdeği oldu ve 1968'e kadar onun şefliğini yaptı.

Besteciliği evreler halinde ilerledi: önce Fransız şarkıları, 1926'dan sonra Bebek Efsanesi ve Karagöz gibi halk ezgisine dayanan yapıtlar, ardından 1930'lardan itibaren ağabeyi Ekrem Reşit Rey'in libretto yazdığı Üç Saat, Deli Dolu ve Lüküs Hayat gibi operetler. Bunların yanında iki senfoni, konçertolar ve Sultan Cem, Çelebi gibi operaları var. 1981'de Devlet Sanatçısı unvanını aldı, 1985'te İstanbul'da öldü.