Filiz Akın

Filiz Akın — Biografia

Filiz Akın Köksal (2 janar 1943, Ankara – 21 mars 2025, Stamboll) ishte aktore filmi, shkrimtare dhe moderatore turke. Së bashku me Türkan Şoray-in, Hülya Koçyiğit-in dhe Fatma Girik-un njihet si "tërfili katërgjethësh i Yeşilçamit" dhe konsiderohet një nga aktoret e rëndësishme që lanë gjurmë në një epokë të tërë të kinemasë turke. Duke fituar admirimin e dashamirësve të filmit si "fytyra fisnike, moderne, urbane dhe elegante" e kinemasë turke, Filiz Akın njihej edhe me epitete si "fytyra evropiane e ekranit të bardhë", "vajza e kolegjit" dhe "ylli bjond".

Pasi përfundoi arsimin e mesëm, Filiz Akın nisi punë në agjencinë e Ankarasë të një kompanie udhëtimesh. Me një fotografi që dërgoi, fitoi konkursin e revistës "Artist" në vitin 1962 dhe po atë vit, me këmbënguljen e Memduh Ün-it, pranoi të dilte para kamerës për filmin "Akasyalar Açarken". Kështu nisi karriera e saj aktive e aktrimit, e cila do të zgjaste 13 vjet. Në vitin 1964 u martua me producentin dhe regjisorin Türker İnanoğlu, të cilin e njohu në xhirimet e filmit "Kadın Berberi", dhe në vitin 1965 lindi djali i saj, İlker İnanoğlu. Pas divorcit nga Türker İnanoğlu në vitin 1974, Akın i dha lamtumirën kinemasë në vitin 1975 me filmin "Babaların Babası". Gjatë 13 viteve të punës së saj aktive në Yeşilçam pati mundësinë të bashkëpunonte me Ayhan Işık-un, Sadri Alışık-un, Yılmaz Güney-in, Cüneyt Arkın-in, Tarık Akan-in dhe me shumë yje të tjerë meshkuj të asaj periudhe. Në filmat ku luajti, zërin ia dubloi më së shpeshti Jeyan Mahfi Tözüm.

Për arsye ekonomike, në periudhën nëntor 1975 – maj 1981, Akın u paraqit si këngëtare në skenë. Në vitin 1982 u martua me Leon Bubi Rubinstein-in dhe u vendos në Paris. Pas një ndërprerjeje 14-vjeçare, në vitin 1989 doli sërish para kamerës për serialin "Geçmiş Bahar Mimozaları". Në vitin 1992 botoi librin e saj të parë, "Güzelliklere Merhaba". Pas divorcit nga Rubinstein-i në vitin 1993, Akın u martua në vitin 1994 me Sönmez Köksal-in, atëherë drejtues i shërbimit turk të inteligjencës (MİT). Ndërmjet viteve 1998 dhe 2002 qëndroi në ambasadën në Paris. Kancerin e nazofaringit, për të cilin mësoi në vitin 2002, e mundi falë trajtimit që mori në SHBA. Këtë periudhë dhe përfundimin e saj i përmblodhi në një libër në vitin 2005 me titullin "Hayata Merhaba". Kimioterapia e rëndë i dëmtoi kordat vokale duke ia ndryshuar zërin, ndërsa procedurat përgatitore për operacionin i shkaktuan humbje të dëgjimit në njërin vesh. Në vitet në vijim mbështeti fushata të ndryshme dhe mori pjesë në panele me qëllim ndërgjegjësimin ndaj kancerit. Në vitin 2006 botoi librin e saj të tretë, "Filiz Akın ile Güzellik, Zayıflama ve Genç Kalma Üzerine". Në vitin 2011 doli për herë të fundit para kamerës, dhe atë vetëm për një episod, në serialin "Gün Akşam Oldu". Kur kuzhina, së cilës iu përkushtua pas të dyzetave, u shndërrua me kalimin e kohës në pasion, në vitin 2013 shkroi librin "Lezzete Merhaba". Përveç këtyre, Akın punoi si kolumniste në gazetën "Sabah" ndërmjet viteve 2004 dhe 2007, dhe në vitin 2008 moderoi emisionin "Filiz Akın'la Sohbetler" në kanalin televiziv Kanal 1, ndërsa në vitin 2009 emisionin "Filiz Akın'la Hafta Sonu Sohbetleri" në Habertürk TV. Akın vdiq më 21 mars 2025, në moshën 82-vjeçare, në spitalin e Stambollit ku po merrte trajtim.

Në vitet e para të karrierës së saj Akın luajti role vajzash të pasura e të llastuara, ndërsa në filmat e mëvonshëm mishëroi kryesisht gra të pafajshme, të brishta dhe të vetëmohuara, duke rrëzuar sundimin e aktoreve zeshkane dhe duke hapur në kinemanë turke faqen e "protagonistes bjonde". Ndër filmat e saj më të pëlqyer, ku pati role me thellësi karakteri, janë "Gurbet Kuşları", "Kader", "Ankara Ekspresi", "Umutsuzlar", "Utanç", "Acı Hayat" dhe "Memleketim". Me personazhin e "Hildës" në filmin "Ankara Ekspresi" fitoi në vitin 1971 çmimin e vetëm "Portokalli i Artë" për Aktoren më të Mirë në karrierën e saj, ndërsa sidomos pas vitit 2000 iu dhanë shumë çmime nderi. Gjithashtu, gjatë viteve kur ishte aktive në kinema, Filiz Akın mbajti titullin "aktorja më e veshur mirë e kinemasë turke".