Müzeyyen Senar

Müzeyyen Senar — Biografia

Müzeyyen Senar (e lindur me emrin Müzeyyen Dombayoğlu Senar; lindur më 16 korrik 1918 në Gököz, Keles, Bursa – vdiq më 8 shkurt 2015 në Izmir) ishte këngëtare dhe aktore filmi turke, një nga zërat më të njohur të muzikës së artit turk. E lindur në një fshat të Bursas në vitet e fundit të shtetit osman, u bë një nga figurat simbolike të muzikës turke të epokës republikane, ndërsa gjatë karrierës së saj të gjatë u njoh si „Diva e Republikës“.

Arsimimin muzikor e nisi te Shoqëria Muzikore Anadollake, duke studiuar nën mësuesin e udit dhe violinës, Kemal Niyazi Seyhun. Kompozitorë kryesorë të kohës si Hafız Sadettin Kaynak, Selahattin Pınar, Lem'i Atlı dhe Mustafa Nafiz Irmak i dhanë mësime dhe e udhëzuan në interpretimin e veprave të veta. E vënë re shpejt për zërin e saj të fuqishëm, filloi të shfaqej në skenat e klubeve të natës dhe sallave muzikore të Stambollit në vitet 1930, ende në adoleshencë.

Gjatë një karriere skene dhe diskografike të shtrirë rreth shtatëdhjetë vjet, realizoi shumë albume. Seria pesë-albumëshe 40. Sanat Yılında Veda, botuar mes viteve 1973 dhe 1974, kurorëzoi dyzetvjetorin e jetës së saj artistike; vepra si Bir Bahar Akşamı (1977), Çilingir Sofrası (1978) dhe Müzeyyen Senar'la Fasl-ı Muhabbet (1989) arritën gjithashtu një publik të gjerë. U botuan edhe përzgjedhje nga repertori i saj, si Atatürk'ün Sevdiği Şarkılar (2007); incizimet e saj u rikthyen në qarkullim me përmbledhje të reja pas vdekjes. Lamtumira e saj me skenën erdhi në vitet 2000.

Lidhja e saj me kinemanë vazhdoi si përmes aktrimit ashtu edhe përmes këndimit. Një karrierë filmike e nisur me Kerem ile Aslı (1942) dhe Nasreddin Hoca Düğün'de (1943) vazhdoi me İstanbul Geceleri (1950), Sihirli Define (1950), Ne Sihirdir Ne Keramet (1951), Sevgili Hocam (1972) dhe Analar Ölmez (1976). Këngët e saj u përdorën në shumë filma të Yeşilçamit. Në vitin 1989 mori pjesë te seriali televiziv Taş Plaktan Bugüne, ndërsa dokumentari i Fatih Akınit mbi muzikën e Stambollit, İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek (2005), e njohu me breza të rinj.

U nderua me titullin Artiste Shtetërore nga Republika e Turqisë dhe mori Çmimin e Madh për Kulturë dhe Art të Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit. Në jetën private ishte e martuar me Ercüment Işılin. Vdiq më 8 shkurt 2015 në Izmir, në moshën 96-vjeçare.