Váša Příhoda

Váša Příhoda — Biografia

Váša Příhoda ishte një violinist çek, i konsideruar si një nga virtuozët çekë më të mëdhenj të fillimit të shekullit të 20-të, i njohur veçanërisht për interpretimin e Paganinit. Regjistrimi i tij i Koncertit për violinë në la minor të Dvořákut vlerësohet ende sot nga kritikët. Vdiq në Vjenë në vitin 1960.

Karriera e tij mund të lexohet në tri faza. Faza e parë ishte periudha e fëmijës çudi: mësuesi i tij i parë ishte babai, Alois Příhoda, pastaj punoi me Jan Mařákun, në vitin 1912 dha koncertin e tij të parë solo në Pragë dhe nga viti 1913 udhëtoi nëpër Evropë. Faza e dytë është shpërthimi i tij në Milano në vitin 1919: meqë turnetë nuk sillnin të ardhura për shkak të Luftës së Parë Botërore, u detyrua të luante në orkestrën e një kafeneje; Arturo Toscanini, që e dëgjoi atje, e ndihmoi dhe turneu në Itali pati sukses të madh. Në vitet 1920-1921 u paraqit në skenë në Argjentinë, Brazil dhe SHBA; në vitin 1936 u shfaq edhe në filmin A Woman Between Two Worlds. Pas luftës dha mësim në Mozarteum në Salzburg dhe në Vjenë; mes nxënësve të tij ishte Friedrich Cerha. Repertori i tij me kalimin e kohës kaloi nga veprat spektakolare si ato të Paganinit dhe të Ernstit te Mozarti dhe Beethoveni.

Meqenëse vazhdoi të jepte koncerte në Gjermani dhe në territoret e pushtuara pas pushtimit të Çekosllovakisë, pas luftës u akuzua për një kohë të shkurtër për bashkëpunim dhe u dënua nga qeveria çeke; në fund të vitit 1946 akuzat u hoqën në masë të madhe. Në vitin 1948 u vendos në Turqi dhe mori shtetësinë turke, në vitin 1956 u prit me entuziazëm në festivalin muzikor Pranvera e Pragës dhe në vitin 1958 regjistroi variacionet e Paganinit mbi "Nel cor più non mi sento".