Orhan Aksoy

Orhan Aksoy

Film yönetmeni · 78 yaşında vefat etti

Biyografi

Künye

Vefat Yaşı78
Doğum Tarihi10 Ocak 1930
Doğum YeriMustafakemalpaşa
Vefat22 Ocak 2008
Vefat Yeriİstanbul, Türkiye
MeslekFilm yönetmeni, Senarist
BurcuOğlak

Filmografi / Projeler

Orhan Aksoy Kimdir?

Orhan Aksoy, 10 Ocak 1930'da Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinde doğdu. Lise öğrenimini yarıda bırakıp askerliğini tamamladıktan sonra, 1948'de Beyoğlu'ndaki iki sinema salonunda üç yıl boyunca makinistlik yaparak sektöre adım attı; 1952'de İpek Film stüdyosunda kurguculuğa başladı, senaryo yazmaya yöneldi ve Hulki Saner'in yanında asistanlık yaptı. 1963'te Ayhan Işık ile Ajda Pekkan'ın rol aldığı Şıpsevdi adlı komediyle yönetmen koltuğuna oturdu.

Nevzat Pesen, Hulki Saner, Nejat Saydam ve Osman Fahir Seden'le birlikte Yeşilçam'ın tanınan bir yönetmen kuşağına dahil edilen Aksoy, ağırlıklı olarak romantik melodramlar çekmesiyle bilindi; Kınalı Yapıncak (1970) ve Hayat mı Bu? (1973) filmleriyle Antalya Altın Portakal'da en iyi film ödülünü kazandı. Doksandan fazla film yönetip ellinin üzerinde senaryo kaleme alan yönetmen, Orhan Gencebay'ı ilk kez beyazperdeye taşıyan isim olarak da bilinir; Adile Naşit ve Münir Özkul'un rol aldığı Aile Şerefi ve Neşeli Günler gibi aile komedileriyle seyirciyi salonlara çekti. 1994 yapımı Yumuşak Ten'in ardından televizyon projelerine yöneldi.

2000 yılında Altın Portakal'da bir onur ödülüne, 2003'te ise Sadri Alışık Ödülleri kapsamında sinema onur ödülüne layık görülen Aksoy, 22 Ocak 2008'de, iki haftalık yoğun bakım sürecinin ardından İstanbul'da hayatını kaybetti.

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Kariyerine farklı gözlerle

Yapay zekâ destekli editoryal değerlendirmeler: farklı izleyici bakış açılarından, yalnızca kişinin ekran çalışmalarına bakarak yazıldı. Okur yorumu değildir; okurların yorumları aşağıda.

Yeşilçam Nostaljisi Klasiklerle büyümüş, sıcak hikâye ve güçlü oyunculuk arayan bir izleyici bakışı.

Hülya Koçyiğit, Orhan Aksoy sinemasının yüreği gibidir. Muazzez Tahsin Berkand'ın romanından uyarladığı Kezban, Gemlik'ten Suadiye'deki konağa uzanan, Berkant'ın şarkısıyla süslü bir baba-kız hikâyesi. Cüneyt Arkın'la eşleştirdiği Severek Ayrılalım'da müziği Orhan Gencebay'ın besteleri taşır. Bir Araya Gelemeyiz ise duygusal bir müzikal: hapisteki Orhan'ın bestelerini çocukluk aşkı Füsun'a göndermesi, ama Füsun'un şarkıları kimin yazdığını hiç öğrenmemesi, Yeşilçam'ın en içli kurgularından biri. Aksoy'un melodramla müziği nasıl kaynaştırdığını görmek için bu üç film yeter.

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Orhan Aksoy'un 1970'lerdeki filmleri, büyük şehirde tutunmaya çalışan aileleri sık sık merkeze alıyor. Aile Şerefi'nde at arabasıyla maden suyu satan Rıza'nın çocuklarından biri tıp okuyor, biri fabrikada, biri konfeksiyon atölyesinde çalışıyor; bu tablo dönemin İstanbul'unda sınıf atlama umudunu ve emeğin farklı katlarını tek bir evde topluyor. Şoför'de ise ailenin yükü kamyon şoförü ağabeyin omzunda ve hikâye arabesk bir intikam dramına dönüyor. Öyle Olsun, gazeteci Ferit ile zengin iş adamının kızı Alev arasındaki aşkla aynı sınıf meselesine komedi tarafından bakıyor. Aksoy'un sineması, Yeşilçam'ın emekçi aileye duyduğu sıcaklığı en iyi Aile Şerefi'nde gösteriyor.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Doksandan fazla film yönetmiş bir sinemacıda formülün ağır basması kaçınılmaz, Orhan Aksoy da istisna değil. Bir İran filminden uyarlanan Alın Yazısı, namus ve intikam üzerine kurulu, sonucu baştan belli bir kader anlatısı; dönemin dublaj pratiği ve hızlı çekim temposu, karakterlerin derinleşmesine pek yer bırakmıyor. Bomba Gibi Kız'ın kumarhane dünyasındaki dostluk-rekabet hikâyesi de tanıdık bir kalıba yaslanıyor. Bu yüzden Sabahattin Ali'nin öyküsünden uyarladığı geç dönem filmi Hasan Boğuldu ilginç bir sapma: Anadolu insanının üzerindeki baskıyı merkeze alan edebî bir kaynak, Aksoy'u melodramın hazır dönemeçlerinden uzaklaştırıyor.

Yorumlar