Yılmaz Güney
Foto: Wikimedia Commons · Ankara'dan · CC0

Yılmaz Güney

Aktyor · 47 yaşında vəfat etdi

Bioqrafiya

Profil

Vəfat yaşı47
Doğum tarixi1 aprel 1937
Doğum yeriYenice, Adana
Vəfat9 sentyabr 1984
PeşəAktyor, Kinorejissor, Ssenarist, Film montajçısı
BürcQoç
Əsl adıYılmaz Pütün
TəhsilAnkara University Faculty of Law (did not finish); Istanbul University Faculty of Economics
Həyat yoldaşıFatoş Güney
Keçmiş həyat yoldaşıNebahat Çehre
Vəfat yeriParis, Fransa

Filmoqrafiya / Layihələr

Yılmaz Güney — Tərcümeyi-hal

Aktyor, rejissor, ssenarist, prodüser, montajçı, yazıçı və şair Yılmaz Güney Türk kinosunun ən təsirli adlarından biri olub; doğum adı Yılmaz Pütün olan Güney 1937-ci il aprelin 1-də Adanada, Yenicədə doğulub və 1984-cü il sentyabrın 9-da Parisdə vəfat edib. Kürd və zaza mənşəli olan Güney filmlərini türkcə çəkib, sol dünyagörüşü ilə əməkçi siniflərin yaşayış şəraitini və kürd xalqının mədəniyyətini, dilini və kimliyini ağ ekrana daşıyıb.

Universitet təhsilinə Ankarada hüquq oxumaqla başlayıb yarımçıq qoyub, sonra İstanbulda iqtisadiyyat oxuyub. Kinoya 1959-cu ildə aktyor kimi addım atıb. 1961-ci ildə, daha əvvəl on doqquz yaşında qələmə aldığı bir hekayədə kommunizm təbliğatı apardığı iddiası ilə həbs edilib və bir il yarım həbs və altı ay sürgün cəzasına məhkum olunub. Azad edildikdən sonra Yeşilçamın kassa rekordları qıran aktyorları sırasına daxil olub və rol aldığı Çirkin Kral seriyasından gələn ləqəblə tanınıb.

Rejissorluğa 1966-cı ildə At Avrat Silah ilə keçib; ssenarisini yazıb baş rolunda oynadığı Hudutların Kanunu ona böyük şöhrət qazandırıb, 1968-ci ildə isə öz istehsal şirkətini qurub. 1967-ci ildə aktyor Nebahat Çehre ilə evlənib. İki il sonra Fatoş Güney ilə evlənib.

Karyerasına macəra və aksiyon filmləri ilə başlayan Güney 1960-cı illərin sonlarından etibarən ictimai və siyasi povestlərə yönəlib. Bu xəttdə ilk mühüm rejissorluq işi Umut (1970) olub; onun ardınca Ağıt, Baba, Arkadaş və Endişe gəlib. 1972-ci ildə Türkiye Xalq Azadlıq Partiyası-Cəbhəsinin silahlılarına kömək etdiyi əsası ilə həbs cəzası alıb, 1974-cü il ümumi əfvi ilə azadlığa qovuşub.

Həmin il Endişe filminin çəkilişləri üçün olduğu Adanada hakim Sefa Mutlunun ölümündə təqsirləndirilib. Cinayəti birbaşa ona aid edən izahlar olduğu kimi, ittihamı rədd etdiyini və ya ölümün dalaşmadan sonra baş verdiyini bildirən izahlar da var. Verilən cəza da mənbələrə görə dəyişir: on doqquz il kimi də, iyirmi dörddən on səkkizə endirilmiş kimi də qeyd olunur. Həbsdə yazmağa davam edib; ssenarisini yazdığı Sürü (1979) 1979-cu ildə Lokarnoda Qızıl Leopard qazanıb, Düşman (1980) da bu dövrün məhsuludur.

12 Sentyabr 1980-ci il çevrilişindən sonra 1981-ci ildə Isparta Yarı Açık Cezaevindən məzuniyyətə çıxanda geri qayıtmayıb, xaricə qaçıb və Fransaya yerləşib. Ssenarisini yazıb prodüserliyini və montajını üzərinə götürdüyü, assistenti Şerif Görenin çəkdiyi Yol 1982-ci ildə Kann Film Festivalında Qızıl Palma Budağına layiq görülüb; mükafat bölüşdürülüb. Fransada çəkdiyi Duvar (1983) son filmi olub. 1983-cü ildə Türk vətəndaşlığından çıxarılıb; həmin il kürd şairləri Cigerxwîn və Abdurrahman Şerefkendi ilə birlikdə Paris Kürd İnstitutunu qurub. Orhan Kemal Roman Mükafatı və Altın Portakal mükafatlarının sahibi Güney 1984-cü il sentyabrın 9-da Parisdə mədə xərçəngindən qırx yeddi yaşında dünyasını dəyişib.

Reaksiyalar

Ən çoxu 3 reaksiya seçə bilərsiniz.

Şərhlər