Jamón, jamón

Jamón, jamón (në anglisht Ham, Ham) është një tragjikomedi romantike spanjollo-italiane e vitit 1992, e drejtuar nga Bigas Luna. Njihet si filmi i parë ku luajti Penélope Cruz, në moshën 18-vjeçare. Mori kryesisht komente pozitive nga kritikët dhe i solli Lunës Luanin e Argjendtë në Festivalin e Filmit të Venecias në vitin 1992. Filmi është i pari i Trilogjisë Iberike të Lunës, që vazhdon me Golden Balls (1992) dhe The Tit and the Moon (1994).

Historia zhvillohet në një qytet të vogël në Spanjën pas Frankos. Jose Luis (Jordi Mollà), trashëgimtar i një fabrike të brendshmeve, bie në dashuri me Silvian (Cruz), të re që punon në fabrikë, dhe Silvia mbetet shtatzënë. Kjo lidhje shqetëson Conchitën (Stefania Sandrelli), nënën e Jose Luis. Nëna, për ta shkëputur Silvian nga i biri, fut në jetën e saj një burrë të bukur, Raulin (Javier Bardem). Xhirimet u bënë në rajonin e thatë Monegros të Aragonit. Në kast janë edhe Anna Galiena dhe Juan Diego.

Filmi lexohet si alegori e Spanjës: spikasin përkrah njëri-tjetrit e vjetra me të renë, lojërat me fjalë dhe kontrastet midis dëshirës seksuale dhe ushqimit. Simbole tradicionale të kuzhinës, si burrëria e demit, jamoni, tortilla dhe hudhra, përshkojnë filmin. Skenari i përket Lunës, Cuca Canals dhe Quim Monzó; producentët janë Lolafilms, Ovídeo TV dhe Sogepaq. Në Gjermani njihet edhe me titullin Lust auf Fleisch.