Eylül Fırtınası

Eylül Fırtınası

Film · 1999 · 6 kişi

Eylül Fırtınası, Atıf Yılmaz'ın 1999'da tamamladığı, 12 Eylül darbesinin sıradan bir ailenin üzerindeki izini bir çocuğun gözünden anlatan politik bir dramdır. Habib Bektaş'ın eserinden uyarlanan filmin senaryosu Gaye Boralıoğlu'na, yapımcılığı İskender Ulus'a aittir. Ulus Filmcilik ile Delta Film'in ortak yapımı olan film, 35 mm renkli çekilmiştir, 120 dakika sürer ve 11 Şubat 2000'de seyirciyle buluşmuştur.

Olaylar, askerî darbenin ilk günlerinde Bozcaada'da geçer. Beş yaşındaki Metin'in annesi Ayten tutuklanıp cezaevine girince çocuk, adada yaşayan dedesi Hüseyin Efe'nin yanına yerleşir. Adanın duvarlarına asılan arananlar listesinde babasının fotoğrafı vardır, çevredeki herkes annesinden komünist diye söz eder ve Metin'in yaşıtları da ondan uzaklaşır. Yılmaz, dönemin baskısını meydanlardan değil, bir çocuğun anlamlandırmakta zorlandığı gündelik hayattan izletir. Böylece ulusal bir kırılma, küçük bir adada geçen aile öyküsüne dönüşür.

Hüseyin Efe rolünde Tarık Akan, Ayten rolünde Zara, çocuk Metin rolünde Kutay Özcan görünür. Yetişkin Metin'i Nejat İşler, Şerife Teyze'yi Deniz Türkali, Kahraman'ı Mesut Akusta oynar. Müziği Tamer Çıray, görüntüleri Erdal Kahraman üstlenmiştir; kurguyu Mevlüt Koçak yapmıştır.

YönetmenAtıf Yılmaz
Yapım ŞirketiUlus Filmcilik, Delta Film

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Kadroda ayrıca: Kutay Özcan (Metin), Deniz Türkali (Şerife Teyze)

Farklı gözlerle

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Eylül Fırtınası, 12 Eylül darbesini meydanlardan değil, Bozcaada'da dedesinin yanında kalan beş yaşında bir çocuğun gündelik hayatından anlatıyor. Annesi tutuklanan, babasının fotoğrafı arananlar listesinde asılı duran Metin'in yaşıtlarınca dışlanması, darbenin yarattığı korkunun en küçük ilişkilere kadar nasıl sızdığını gösteriyor. Çevredekilerin annesinden komünist diye söz etmesi, dönemin damgalama dilini çarpıcı biçimde görünür kılıyor. Ulusal bir kırılmayı bir aile öyküsüne indirgemek filmi hem erişilebilir hem de yer yer fazla korunaklı kılıyor; yine de darbe sonrası yılları konuşan yapımlar arasında sakin ve hatırlanmaya değer bir yer tutuyor.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Eylül Fırtınası, büyük bir siyasi kırılmayı çocuk bakış açısından süzme kararıyla öne çıkıyor. Gaye Boralıoğlu'nun senaryosu, Habib Bektaş'ın eserini sloganlara kaçmadan, gündelik ayrıntılar üzerinden kuruyor. Bozcaada'nın kapalı coğrafyası, Erdal Kahraman'ın görüntüleriyle hem huzurlu hem boğucu bir sahneye dönüşüyor. Tarık Akan'ın dede yorumu filme sağlam bir ağırlık merkezi veriyor. Öte yandan 120 dakikalık süre, çocuk bakışının sınırlı perspektifiyle birleşince orta bölümde dramatik gerilimi gevşetiyor; bazı sahneler etkisini tekrar ederek yitiriyor. Yine de Atıf Yılmaz'dan olgun, ölçülü ve kendi diline güvenen bir iş.

Yeşilçam Nostaljisi Klasiklerle büyümüş, sıcak hikâye ve güçlü oyunculuk arayan bir izleyici bakışı.

Tarık Akan'ı bir dede rolünde görmek, onunla birlikte yıllanmış bir izleyici için tatlı bir hüzün taşıyor. Hüseyin Efe filmin vicdanı gibi; dünyası altüst olan torununa sakin bir sığınak. Atıf Yılmaz, acılı bir dönemi bağırarak değil, bir çocuğun şaşkın bakışıyla anlatıyor ve bu incelik eski ustaların işlerini hatırlatıyor. Bozcaada'nın havası ve Tamer Çıray'ın müziği hikâyeye şiirsel bir hava katıyor. Konusu ağır, yer yer insanın içini sıkıyor; ama bütününde vefanın ve aile bağının değerini düşündüren bir film.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar