Yitzhak Isaac Levy

Yitzhak Isaac Levy — Tərcümeyi-hal

Yitzhak Isaac Levy, Ladino (Yəhudi-İspan dili) mahnı irsini həm səsləndirən, həm də yazıya köçürən İsraillı bariton, bəstəkar və musiqişünas idi. Manisada doğulub uşaq yaşında Fələstinə köç edən sənətçi, Sefarad yəhudilərinin mahnılarını və ayin ənənəsini toplayıb nəşr etməsi ilə tanınır; qızı Yasmin Levy bu musiqi ənənəsini bu gün də davam etdirir.

Ailəsi onu 1922-ci ildə, üç yaşında ikən Manisadan Fələstinə apardı. Musiqi təhsilini Qüds Musiqi Konservatoriyasında aldı, ardınca Tel-Avivdəki Samuel Rubin İsrail Musiqi Akademiyasında bariton səsini inkişaf etdirdi. Bəstəkar kimi Müqəddəs Kitab ayələrinə və İspaniyadakı yəhudi mədəniyyətinin qızıl dövrü şairlərinin (Yehuda Halevi, Solomon ibn Gabirol, Abraham ibn Ezra) dini şeirlərinə (piyyutim) musiqi yazdı. 1954-cü ildə İsrail dövlət radiosu Kol Yisraeldə Ladino dilində yayım silsiləsi qurdu; 1963-cü ildə eyni qurumun etnik musiqi şöbəsinin müdirliyinə gətirildi.

Toplama işləri yazıya da köçürüldü: dörd cildlik Chants judéo-espagnols (1959-1973) ilə çoxcildlik Yəhudi-İspan ayin mətnlərini bir araya gətirən Antología de Liturgia Judeo-Española bunların başında gəlir; Cante Judeo-Español isə ölümündən sonra, 1980-ci ildə Parisdə nəşr olundu. Həyat yoldaşı Kohava Levy də Sefarad mahnılarının ifaçısıdır; cütlüyün dörd övladından biri Yasmin Levydir. Levy 1977-ci il iyulun 21-də Qüdsdə vəfat etdi.