Yitzhak Isaac Levy

Yitzhak Isaac Levy Kimdir?

Yitzhak Isaac Levy, Ladino (Yahudi-İspanyolcası) şarkı mirasını hem seslendiren hem de yazıya geçiren İsrailli bir bariton, besteci ve müzikologdu. Manisa'da doğup çocuk yaşta Filistin'e göç eden sanatçı, Sefarad Yahudilerinin şarkılarını ve ayin geleneğini derleyip yayımlamasıyla bilinir; kızı Yasmin Levy bu müzik geleneğini bugün de sürdürüyor.

Ailesi onu 1922'de, üç yaşındayken Manisa'dan Filistin'e götürdü. Müzik eğitimini Kudüs Müzik Konservatuvarı'nda aldı, ardından Tel Aviv'deki Samuel Rubin İsrail Müzik Akademisi'nde bariton sesini geliştirdi. Besteci olarak Kutsal Kitap ayetlerine ve İspanya'daki Yahudi kültürünün altın çağı şairlerinin (Yehuda Halevi, Solomon ibn Gabirol, Abraham ibn Ezra) dinî şiirlerine (piyyutim) müzik yazdı. 1954'te İsrail devlet radyosu Kol Yisrael'de Ladino dilinde bir yayın dizisi kurdu; 1963'te aynı kurumun etnik müzik bölümünün müdürlüğüne getirildi.

Derleme çalışmaları yazıya da döküldü: dört ciltlik Chants judéo-espagnols (1959-1973) ile çok ciltli Yahudi-İspanyol ayin metinlerini bir araya getiren Antología de Liturgia Judeo-Española bunların başında gelir; Cante Judeo-Español ise ölümünden sonra, 1980'de Paris'te yayımlandı. Eşi Kohava Levy de Sefarad şarkılarının yorumcusudur; çiftin dört çocuğundan biri Yasmin Levy'dir. Levy, 21 Temmuz 1977'de Kudüs'te öldü.